بیست و ششم | مولانا جلال‌الدین محمد بلخی (مولوی)

بیست و ششم

ای جان مرا از غم و اندیشه خریده

جان را به ستم در گل و گلزار کشیده

دیده که جهان از نظرش دور فتاده ست

نادیده بیاورده دگرباره بدیده

جان را سبکی داده و ببریده ز اشغال

تا دررسد اندر هوس خویش جریده

جولاهه که باشد که دهی سلطنت او را

پا در چه اندیشه و سودا بتنیده

آن کس که ز باغت خرد انگور فشارد

شیرین بودش لاجرم ای دوست عقیده

آن روز که هر باغ بسوزد ز خزانها

باشند درختان تو از میوه خمیده

جان را زندا باغ صلاهای تعالوا

جان در تن پرخون پر از ریم خزیده

چون گنج برآ زین حدث ای جان و جهان گیر

در گوش کن این پند من ای گوشه گزیده

پیسه رسن است این شب و این روز حذر کن

کز پیسه رسن ترسد هر مار گزیده

این گردن ما زین رسن پیسه ایام

کی گردد چون گردن احرار رهیده

از بولهب و جفتی او چونکه ببریم

بینیم ز خود حبل مسد را سکلیده

بی فصل خزان گلشن ارواح شکفته

بی کام و دهان هر فرس روح چریده

افسار گسسته فرس و رفته به صحرا

مرعا و قرو دیده و ازهار دمیده

ترجیع کنم تا که سر رشته بیابند

مستان همه از بهر چنین گنج خرابند

باد آمد و با بید همی گوید هی هی

این جنبش و این شورش و این رقص تو تا کی

می گوید آن بید بدان باد ز خود پرس

ای برده مرا از سر و ای داده مرا می

اندر تن من یک رگ هشیار نماندست

ای رفته می عشق تو اندر رگ و در پی

از مردم هشیار بجو قصه و تاریخ

کین سابقه کی آمد وان خاتمه تا کی

آن ترک سلامم کند و گوید کیسن

گویم که خمش کن که نه کی دانم و نی بی

آن معتزلی پرسد معدوم نه شیء است

بیخود بر من شی بود و با خود لاشی

لب بر لب دلدار چو خواهی که نهی تو

از خویش تهی باش بیاموز از آن نی

اندیشه مرا برد سحرگاه به باغی

باغی که برون نیست ز دنیا و نه در وی

پرسیدم کای باغ عجایب تو چه باغی

گفت آنک نترسم ز زمستان و نه از دی

نزدیکم و دورم ز تو چون ماه و چو خورشید

وین دور نماند چو کند راهخدا طی

گیرم که نبینی به نظر چشمه خورشید

نی گرمیت از شمس بد افسردگی از فی

هین دور شو از سردی و بفزای ز گرمی

تا صیف شود بهمنت و رشد شود غی

خورشید نماید خبر بی دم و بی حرف

بربند لب از ابجد و از هوز و حطی

ترجیع سوم را چو سرآغاز نهادیم

بس مرغ نهان را که پر و بال گشادیم

برجه که رسیدند رسولان بهاری

انگیخت شکاران تو آن شاه شکاری

از دشت عدم تا به وجودست بسی راه

آموخت عدم را شه الاقی و سواری

در باغ زهر گور یکی مرده برآمد

بنگر به عزیزان که برستند ز خواری

در زلزلت الارض خدا گفت زمین را

امروز کنم زنده هر آن مرده که داری

ابرش عوض آب همی روح فشاند

تو شرم نداری که بنالی ز نزاری