بخش ۵۰ - تنها کردن باغبان صوفی و فقیه و علوی را از همدیگر | مولانا جلال‌الدین محمد بلخی (مولوی)

تنها کردن باغبان صوفی و فقیه و علوی را از همدیگر

باغبانی چون نظر در باغ کرد

دید چون دزدان به باغ خود سه مرد

یک فقیه و یک شریف و صوفی ای

هر یکی شوخی بدی لایوفی ای

گفت با این ها مرا صد حجت است

لیک جمع اند و جماعت قوت است

برنیایم یک تنه با سه نفر

پس ببرمشان نخست از همدگر

هر یکی را من به سویی افکنم

چونک تنها شد سبیلش برکنم

حیله کرد و کرد صوفی را به راه

تا کند یارانش را با او تباه

گفت صوفی را برو سوی وثاق

یک گلیم آور برای این رفاق

رفت صوفی گفت خلوت با دو یار

تو فقیه ای وین شریف نامدار

ما به فتوی تو نانی می خوریم

ما به پر دانش تو می پریم

وین دگر شه زاده و سلطان ماست

سید است از خاندان مصطفاست

کیست آن صوفی شکم خوار خسیس

تا بود با چون شما شاهان جلیس

چون بیاید مر ورا پنبه کنید

هفته ای بر باغ و راغ من زنید

باغ چه بود جان من آن شماست

ای شما بوده مرا چون چشم راست

وسوسه کرد و مر ایشان را فریفت

آه کز یاران نمی باید شکیفت

چون به ره کردند صوفی را و رفت

خصم شد اندر پیش با چوب زفت

گفت ای سگ صوفیی باشد که تیز

اندر آیی باغ ما تو از ستیز

این جنیدت ره نمود و بایزید

از کدامین شیخ و پیرت این رسید

کوفت صوفی را چو تنها یافتش

نیم کشتش کرد و سر بشکافتش

گفت صوفی آن من بگذشت لیک

ای رفیقان پاس خود دارید نیک

مر مرا اغیار دانستید هان

نیستم اغیارتر زین قلتبان

اینچ من خوردم شما را خوردنی ست

وین چنین شربت جزای هر دنی ست

این جهان کوه است و گفت وگوی تو

از صدا هم باز آید سوی تو

چون ز صوفی گشت فارغ باغبان

یک بهانه کرد زان پس جنس آن

کای شریف من برو سوی وثاق

که ز بهر چاشت پختم من رقاق

بر در خانه بگو قیماز را

تا بیارد آن رقاق و قاز را

چون به ره کردش بگفت ای تیزبین

تو فقیه ای ظاهر است این و یقین

او شریفی می کند دعوی سرد

مادر او را که داند تا که کرد

بر زن و بر فعل زن دل می نهید

عقل ناقص وانگهانی اعتمید

خویشتن را بر علی و بر نبی

بسته است اندر زمانه بس غبی

هر که باشد از زنا و زانیان

این برد ظن در حق ربانیان

هر که برگردد سرش از چرخ ها

همچو خود گردنده بیند خانه را

آنچ گفت آن باغبان بوالفضول

حال او بد دور از اولاد رسول

گر نبودی او نتیجه مرتدان

کی چنین گفتی برای خاندان

خواند افسون ها شنید آن را فقیه

در پی اش رفت آن ستمکار سفیه

گفت ای خر اندر این باغت که خواند

دزدی از پیغمبرت میراث ماند

شیر را بچه همی ماند بدو

تو به پیغمبر به چه مانی بگو

با شریف آن کرد مرد ملتجی

که کند با آل یاسین خارجی

تا چه کین دارند دایم دیو و غول

چون یزید و شمر با آل رسول

شد شریف از زخم آن ظالم خراب

با فقیه او گفت ما جستیم از آب

پای دار اکنون که ماندی فرد و کم

چون دهل شو زخم می خور در شکم

گر شریف و لایق و همدم نیم

از چنین ظالم تو را من کم نیم

مر مرا دادی بدین صاحب غرض

احمقی کردی تو را بیس العوض

شد از او فارغ بیامد کای فقیه

چه فقیه ای ای تو ننگ هر سفیه

فتوی ات این است ای ببریده دست

کاندر آیی و نگویی امر هست

این چنین رخصت بخواندی در وسیط

یا بدست این مساله اندر محیط

گفت حق استت بزن دستت رسید

این سزای آنک از یاران برید