قلم:
غزل شمارهٔ ۳۵۴
شیخ اجل مصلح‌الدین سعدی شیرازی — غزلیات سعدی شماره 354
وقت‌ها یک دم برآسودی تنم
قال مولایَ لِطَرفی لا تَنَم
اِسْقیانی و دَعانی؛ أَفْتَضِح
عشق و مستوری نیامیزد به هم
ما به مسکینی سلاح انداختیم
لا تَحِلُّوا قَتْلَ مَن أَلْقَی السَّلَم
یا غریبَ الْحُسْنِ، رِفْقاً بِالْغَریب
خون درویشان مریز ای محتشم
گر نکرده‌ستی به خونم پنجه تیز
ما لِذاکَ الْکَفِّ مَخْضوباً بِدَم؟
قَدْ مَلَکْتَ الْقَلبَ مُلْکاً دائماً
خواهی اکنون عدل کن خواهی ستم
گر بخوانی ور برانی بنده‌ایم
لا أُبالی؛ إِنْ دَعا لی أَو شَتَم
یا قَضیبَ الْبانِ! ما هذا الْوُقوف؟
گر خلاف سرو می‌خواهی، بِچَم
عمرها پرهیز می‌کردم ز عشق
ما حَسِبْتُ الْآنَ إِلّا قَدْ هَجَم
خَلِّیانی؛ نَحوَ منظوری أَقِفْ
تا چو شمع از سر بسوزم تا قدم
در ازل رفته‌ست ما را دوستی
لا تَخونونی؛ فَعَهدی ما انْصَرَم
بَذلُ روحی فیکَ أَمرٌ هَیِّنٌ
خود چه باشد در کف حاتم درم؟!
بنده‌ام تا زنده‌ام بی زینهار
لَمْ أَزَلْ عَبداً و أَوصالی رِمَم
شَنْعةُ الْعَذّالِ عِندی لَمْ تُفِدْ
کز ازل بر من کشیدند این رقم
گر بنالم وقتی از زخمی قدیم
لا تَلومونی؛ فَجُرْحی ما الْتَحَم
إِنْ تُرِدْ مَحْوَ الْبَرایا، فَانْکَشِفْ
تا وجود خلق ریزی در عدم
عقل و صبر از من چه می‌جویی که عشق
کُلَّما أَسَّسْتُ بُنیاناً هَدَم
أَنتَ فی قلبی؛ أَ لَمْ تَعْلَمْ بِهِ؟
کز نصیحت‌کن نمی‌بیند اَلَم
سعدیا جان صرف کن در پای دوست
إنَّ غایاتِ الْأَمانی تُغْتَنَم
✨ تعبیر و پیام شعر:
حکمت و پند سعدی: دعوت به اعتدال، مروت، نیک‌نامی و پرهیز از مردم‌آزاری.